|
Program Hakkında
Erasmus programı, Avrupalı yükseköğretim
kurumlarının birbirleri ile işbirliği yapmalarını teşvik etmeye yönelik bir
Avrupa Birliği programıdır. Yükseköğretim kurumlarının birbirleri ile ortak
projeler üretip hayata geçirmeleri; kısa süreli öğrenci ve personel değişimi
yapabilmeleri için karşılıksız mali destek sağlamaktadır.
Bunun yanısıra yükseköğretim sistemini iş
dünyasının gereksinimlerine uygun olarak geliştirmek ve üniversite mezunlarının
iş dünyasında istihdam edilebilirliğini arttırmak amacıyla yükseköğretim
kurumları ile çalışma çevreleri arasındaki ilişkilerin ve işbirliğinin
arttırılmasını da teşvik etmektedir.
Programın amacı Avrupa'da yüksek öğretimin kalitesini artırmak ve Avrupa
boyutunu güçlendirmektir. Erasmus programı, üniversiteler arasında
ülkelerarası işbirliğini teşvik ederek; öğrencilerin ve eğitimcilerin
Avrupa'da karşılıklı değişimini sağlayarak; programa katılan ülkelerdeki
çalışmaların ve alınan derecelerin akademik olarak tanınması ve şeffaflığın
gelişmesine katkıda bulunarak bu amacı gerçekleştirmeye çalışmaktadır. Daha
kaliteli yükseköğretim sunan Avrupa'da mezunlar daha donanımlı, iş
dünyasının beklentilerine daha fazla cevap veren bireyler olacaklardır.
Program, sunduğu hareketlilik olanağı ile Avrupa
halklarının birbirlerini algılamasındaki önyargıların yükseköğretim
çevrelerinde kırılmasına hizmet etmektedir. Erasmus programı ile 1987'den
günümüze kadar 1,5 milyondan fazla yükseköğretim öğrencisi, başka bir Avrupa
ülkesinde öğrenim hayatının bir dönemini geçirmiş; o ülkenin insanlarını ve
kültürünü de tanıma imkanı elde etmiştir. Program 2012 yılı itibariyle 3
milyon öğrencinin Erasmus öğrencisi olmasını hedeflemektedir.
Proğramdan Kimler Faydalanabilir
Erasmus programı, Hayatboyu Öğrenme Programına dahil ülkeler olan Avrupa
Birliği üyesi 27 ülke, Avrupa Birliğine üye olmayıp Avrupa Ekonomik Alanı
üyesi İzlanda, Lihtenştayn, Norveç ve Avrupa Birliğine aday ülkeler arasında yer
alan Türkiye yüksek öğretim kurumlarının istifadesine açıktır.Erasmus programı
çerçevesinde gerçekleştirilecek bütün faaliyetlerde, taraflardan en az birinin
Avrupa Birliği üyesi ülke kurumu olması şartı aranmaktadır.
Ülkelerin ilgili resmi kurumlarınca yükseköğretim
kurumu olarak kabul edilen üniversite, enstitü, akademi ve benzeri
kurumlar, Avrupa Komisyonu Eğitim ve Kültür Genel Müdürlüğü'nün ilgili birimi
olan Komisyon Yürütme Ajansı'na (The Education, Audiovisiual and Culture
Executive Agency - EACEA) başvurarak Erasmus Üniversite Beyannamesi -
EÜB (Erasmus University Charter - EUC) almaya hak kazandıkları
takdirde, bu kurumların öğrenci ve personeli Erasmus programından
faydalanabilir. Öğrenci staj hareketliliği gerçekleştirmek isteyen kurumların
Genişletilmiş EÜB (Extended EUC) alması gerekmektedir.
EÜB sahibi kurumların Öğrenim ve Personel Hareketliliği
faaliyetlerinden yararlanacak bireylerinin, programlara katılan ülkelerin
vatandaşları veya bu ülkelerde daimi ikametgah almış ya da bu ülkelerce vatansız
veya mülteci olarak tanınmış bireyler olmaları gerekmektedir.
Hayatboyu Öğrenme Programı'nın ilk yılı olan 2007/2008
akademik yılında tüm Avrupa'da toplam 3160 yükseköğretim kurumu Erasmus
programına katılabilmektedir. Alınan EÜBler, iptallerini gerektirecek bir durum
olmadığı takdirde, 2013 yılına kadar geçerliliğini koruyacaktır. Kurumlar, her
yıl Komisyonun ilan ettiği son tarihe uygun olarak başvuruları açtığı tarihten
itibaren başvuruda bulunabilirler.
Erasmus Programı ve Bologna Süreci
20. yüzyılın sonlarında Avrupa, 21. yüzyılın bilgi çağı
olacağı tespitinden hareketle Bilgi Avrupası'nı oluşturmak
amacıyla eğitim alanında uygulanacak bir dizi kararlar aldı. Gücünü bilgiden ve
bilimden alacak olan Bilgi Avrupa'sında, Avrupa coğrafyasındaki ülkeleri hem
birbirleri ile uyumlu - birbirlerini tamamlayıcı, hem de rakiplerinden üstün
kılacak bir yükseköğretim sistemi oluşturulması hedeflendi.
9 Haziran 1999'da Bologna Bildirisi'nin 29 ülke tarafından
imzalanması ile Bologna Süreci resmi olarak başlamış ve süreci takip etmek
üzere bir Bologna İzleme Grubu (Bologna Follow-up Group - BFUG) oluşturularak
iki yılda bir eğitim bakanlarının toplanması kararlaştırılmıştır. 1999'dan beri
sürece dahil ülkelerin eğitim bakanları her iki yılda bir toplanmakta ve Avrupa
yükseköğretiminin geleceği planlanmaktadır. Türkiye bu sürece 2001 yılında Prag
toplantısında dahil olmuştur.
1999 Bologna Bildirisi ile deklare edilen yükseköğretimde
ulaşılması istenilen 6 hedefe 2001 yılı Prag Bildirisi ile 3 hedef alanı daha
eklenmiştir ve sürecin temel öncelikleri olarak şöyle sıralanmaktadır:
- Derecelerin kolay anlaşılabildiği ve
karşılaştırılabildiği bir sistem oluşturulması,
- Lisans ve Lisansüstü olarak kademelendirilmiş bir
sistem oluşturulması,
- AKTS'de olduğu gibi kredili bir sistem kurulması,
- Öğrenci, öğretim elemanları, araştırmacı ve idari
personelin serbest dolaşımını kısıtlayan unsurları ortadan kaldırarak
hareketliliğin arttırılması,
- Kalite güvencesi (Quality Assurance) alanında Avrupa'da
işbirliğinin artırılması,
- Yükseköğretimde bulunması gereken Avrupalılık bilincinin
artırılması,
- Yaşamboyu öğrenim,
- Avrupa Yükseköğretim Alanının oluşturulması.
Kimler Bologna Sürecinde yer almaktadır?
2005 yılı itibariyle 45 ülke süreçte yer alarak bu ortak
eğitim hedefini desteklemektedir. Bu ülkeler sürece katılım yıllarıyla birlikte
şöyledir;
-
1999: Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti,
Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Almanya, Yunanistan, Macaristan,
İzlanda, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Hollanda,
Norveç, Polonya, Portekiz, Romanya, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, İspanya,
İsveç, İsviçre, İngiltere;
- 2001: Hırvatistan, Güney Kıbrıs, Lihtenştayn, Türkiye;
-
2003: Arnavutluk, Andora, Bosna Hersek, Vatikan, Rusya,
Sırbistan ve Karadağ, Makedonya;
- 2005: Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Moldova ve
Ukrayna.
Bologna İzleme Grubu üyesi 45 ülkenin yanısıra bazı uluslararası kurumlar da
sürece katılmaktadır. Bunlar;
- Avrupa Komisyonu
- Avrupa Konseyi - danışman üye
- Avrupa Üniversiteler Birliği - danışman üye
- EURASHE - danışman üye
- ESIB - Avrupa Öğrencileri Ulusal Birlikleri - danışman
üye
- UNESCO-CEPES - danışman üye
- ENQA - danışman üye
- Education International Pan-European Structure -
danışman üye
- UNICE - danışman üye
Avrupa Komisyonu 2004 yılında aldığı kararla, ülke merkezli
faaliyet gösteren Erasmus programları vasıtasıyla, ülkelerin yükseköğretim
kurumlarının Bologna süreci çerçevesinde doğrudan işbirliği içinde çalışmasını
öngörerek ulusal ajanslara bu süreçte sorumluluk yüklemiştir. Bologna sürecine
imza atmış olan Socrates programı ülkelerinde Ulusal Bologna Rehberleri Takımı
oluşturulması ve ulusal ajanslar tarafından faaliyet planı niteliğinde
projelerin hazırlanması istenmiştir. Komisyon, projelerin gerçekleştirilebilmesi
için ülkelerin Erasmus bütçelerine kaynak aktarmaktadır. Ülkelerin
yükseköğretimde yer alan öğrenci nüfusları dikkate alınarak yapılan kaynak
aktarımı, hazırlanan projenin toplam maliyetinin %90'ını geçememektedir. Ülke
takımları Avrupa genelinde var olan takımın bir parçasıdır ve bu ulusal takımlar
vasıtasıyla Bologna Süreci'nin uygulamadaki etkinliği artırılmak istenmektedir.
1999-2006 yılları arasında süren Socrates Programı'nın tamamlanmasının ardından
başlayan yeni dönemde, Hayatboyu Öğrenme Programı bünyesinde de Bologna
Rehberleri vasıtasıyla sürece katkı sağlanmaya devam edilmektedir.
|